Vraag & Antwoord

Toon alles / Verberg alles

FAQ uit/inklappen

hoe zorg ik aan het begin en tijdens het vaarseizoen voor goed drinkwater aan boord.

Aan het begin van het vaarseizoen is het zaak om de drinkwatertank en het leidingnet goed schoon te maken.

Als de tank open kan, neem deze dan goed uit gebruik hier bijvoorbeeld chloor voor. Spoel de tank en het leidingnet goed door. (open alle kranen om de beurt om met voldoende snelheid door te spoelen.

Desinfecteer de tank en het leidingnet gedurende 6-24 uur. In de handel zijn hiervoor diverse goede en goedgekeurde producten verkrijgbaar.

spoel de gehele tank en het waternet door na de desinfectieperiode en spoel tenminste 1 volle tank door om desinfectieresten en vuil goed te veriwijderen. Vul daarna de tank op met goed drinkwater.

om het water goed te houden zijn er een aantal standaard tips

  • Vul de tank alleen met schoon drinkwater
  • overtuig u van de manier waarop op de vulplaats met drinkwater wordt omgegaan. Bijvoorbeeld is het schoon, hangen vulslangen in het buitenwater, worden de slangen frequent gebruikt?
  • Houd de tank zo vol mogelijk
  • spoel bij ieder vulling van de tank de vulslang goed door, spoel de omgeving van vulopening voor opening goed schoon.
  • stop de vulslang niet diep in de tank tenzij u zeker weet dat deze aan binnen en buitenzijde goed schoon is.
  • spoel de tank regelmatig door bij voorkeur eenmaal per week.
  • zorg voor een lichtdichte watertank aan boord op een koele plaats.
  • in de handel zijn desinfectiemiddelen verkrijgbaar die u aan het water kunt toevoegen als de waterkwaliteit ondanks alle maatregelen onvoldoende blijkt te zijn.
  • in het uiterste geval is drinkwater vooraf koken, wanneer u de waterkwaliteit niet  "kunt" vertrouw(t)en, altijd aan te bevelen.

FAQ uit/inklappen

Ik heb een vraag over de jaarlijkse controle van keerkleppen bij het gebuik bij fyschisch beheer.

Als er een poortwachter staat MB/UV is spoelen niet nodig, volgens een beleidsbrief van VROM d.d. 1-10-2008 (http://www.vrominspectie.nl/Images/Brief%201%20oktober%20%20Legionella_tcm293-290404.pdf)

Mijn conclusie is dat er dan ook leidingen mogen zijn met stilstaand water.

Wat is dan de toegevoegde waarde van de jaarlijkse controle van de “legionella” keerkleppen, bijv. brandslanghaspels?

 

De betreffende beleidsbrief is op dat punt niet geheel duidelijk geformuleerd.

 

Onderscheid moet gemaakt worden in:

a) wekelijkse verversing van leidinginhoud als primaire hygiënemaatregel op grond van artikel 3.1.4 van NEN 1006 en uitgewerkt in Waterwerkblad 3.1 par. 3.  

b) spoelen als legionellabeheersmaatregel volgens het legionellabeheersplan, opgesteld volgens het thermisch beheersconcept (gebaseerd op een risicoanalyse)

    

Bij toepassing van een fysische- of fotochemische legionella preventietechniek is b) niet nodig maar a) blijft onverminderd van toepassing en staat los van legionellapreventie.

 

De toegevoegde waarde van de jaarlijkse controle van de “legionella” keerkleppen, bijv. brandslanghaspels is er legionellatechnisch niet. De keerkleppen hebben hier als functie om terugstroming van dood water in de collectieve installatie te voorkomen. Regelmatige controle van het functioneren ervan is dus wel zinvol.

FAQ uit/inklappen

Wij huren een appartementencomplex voor verstandelijk gehandicapten van een woningstichting.

Onlangs kreeg ik als clustermanager een "legionella-map" waarin de woningstichting zichzelf als verantwoordelijke registreert, maar als beheerder als bevoegd persoon/bedrijf de huurder noemt met de verplichting om alle tappunten periodiek te controleren en daarover een registratie bij te houden en indien van toepassing de GGD te informeren.

E.e.a. betekent dat ik veel tijd van begeleiders vrij moet maken om op alle appartementen te spoelen en te temperaturen.

De woningstichting beperkt haar taak tot enkel controle en bemonstering.

 

Omdat wij deze appartementen huren : Wie dient wat te doen ?

 

De eigenaar is verantwoordelijk maar kan taken m.b.t. Legionellapreventie delegeren via een overeenkomst of contract. De "legionellamap" dient dus wel onderdeel uitmaken van de huurovereenkomst.  

FAQ uit/inklappen

Wij hebben een camping. Nadat bij ons al vijf jaar de legionella-testen goed bevonden zijn zouden wij vrijstelling kunnen krijgen en de testen minimaliseren tot 1 x per jaar, i.p.v. de nu verplichte twee keer per jaar.

 

Mijn vraag aan u is: Is dat zo en hoe verkrijg ik die vrijstelling?

 

Als uw camping minder dan 7 maanden per jaar geopend is hoeft u maar 1x per jaar te bemonsteren volgens het nieuwe Drinkwaterbesluit 2011. Bent u langer geopend dan 7 maanden dan 2x per jaar. Voor eventuele reductie kunt u terecht bij de afdeling Controle van het plaatselijke Waterbedrijf.

FAQ uit/inklappen

Ik ben werkzaam in de horeca. Wij laten de spoelbakken voor de vaat (de kranen) continu openstaan. Is dit nodig? Hoe lang heeft legionella qua tijd nodig om zich te ontwikkelen?

U hoeft zich hier helemaal geen zorgen te maken. De ontwikkeltijd is een paar dagen en zo lang u niet verneveld is er geen risico.

 

FAQ uit/inklappen

De gemeente heeft 12 basisscholen. Wij hebben hiervoor rie's en beheersplannen en logboeken laten maken. De corrigerende maatregelen zijn uitgevoerd. Tevens zijn er waterleidingtekeningen, contacten voor keerklepcontrole's en watermonsters afgesloten. Het bijhouden van de logboeken en periodieke beheersmaatregelen hebben wij bij de gebruiker neergelegd. Zij hebben overleg gehad met hun besturenraad die aangeven dat deze verplichting niet kan worden opgelegd en dat schoolgebouwen geen verplichtingen hebben met m.b.t. legionella. (Inmiddels is een besmetting geconstateerd in 1 van de scholen omdat de periodieke maatregelen niet worden uitgevoerd.)

Kunt u hierin duidelijkheid geven welke verplichtingen er zijn?

 

Deze installatie valt onder de zorgplicht. Een risicoanalyse en beheersplan is dus niet verplicht (mag uiteraard wel).

Met de website www.zorgplicht-legionella.nl kunt u voor uw gebouwen een lijst met installatie- en beheersmaatregelen maken.

Dit zijn minimum-eisen die de Rgd en DvD aanhouden voor hun overheidsgebouwen.

Bij een besmetting kunt u eventueel de GGD advies vragen a.d.h.v. de gedetailleerde uitslag van de legionellaanalyse (gehalte en soort Legionella).

 

FAQ uit/inklappen

De warmtapwater installatie van een sporthal is uitgevoerd met een 1 ringscirculatieleiding > 60 oC. In de circulatieleiding zijn warmwater KHS Venturi stromingsdelers gemonteerd waardoor je een soort 'venturi deelringen' maakt. Deze lengte van een aantal van deze deelringen is dusdanig dat ze op temperatuur moeten blijven i.v.m. de wachttijd naar de mengwatertoestellen welke de mengwateruittapleidingen naar de douches voeden.

 

Vraag:

1 Moeten de 'venturi deelringen' die gecreeerd worden door de stromingsdelers voorzien zijn van een thermometer en een regelafsluiter.

2 Is dit noodzakelijk voor alle 'venturi deelringen' of uitsluitend voor de langere deelringen.

U dient de deelringen  m.b.t. legionellapreventie te behandelen zoals andere deelringen, dus thermometers om retourtemperatuur te kunnen controleren. Inregelafsluiters kan men in dit  systeem beter niet toepassen want die geven extra drukverlies.

FAQ uit/inklappen

Ik heb een bedrijf dat spabaden (jacuzzi) verkoopt. ik sta ook op beurzen met mijn baden. Bij binnen beurzen en buiten beurzen.

Ik chloreer de baden en hou de pH op peil. Afm. baden ongeveer 2.5 x 2.5 x 1 m.

Mag ik daar de baden vullen met water, en waar moet ik dan aan voldoen?

Indien een bubbelbad op een locatie geplaatst en in werking is voor uitsluitend demonstratiedoeleinden (bijvoorbeeld in een showroom of op een beurs) is de Whvbz niet van toepassing. Wel kan de Arbowetgeving dan worden toegepast en kunnen er – als het gaat om een evenement waarvoor een gemeentelijke vergunning vereist is – eisen worden gesteld in het kader van de Wet collectieve preventie volksgezondheid.
Bubbelbaden die bestemd zijn voor de verkoop, vallen onder de Warenwet. In het Warenwetbesluit elektrotechnische productveiligheid is aangewezen de Europese norm EN 60335-2-60 van juli 2003 “Household and similar electric appliances – Safety – Part 2-60: Particular requirements for whirlpool baths”.
Onder 7.12 van de norm – waarin overigens niet specifiek aan Legionella wordt gerefereerd - staat de eis dat de gebruiksaanwijzing (voor de gebruiker) onder meer informatie dient te bevatten over: het onderhoud van de waterkwaliteit (met name pH en chloorconcentratie), reiniging en desinfectie, en de vewijdering van het water.

Daarnaast is het veelal zo dat de beursorganisatie, of de beheerder van het beursgebouw eisen stelt aan uw installatie. U dient er zich sowieso van de vergewissen of het water dat u krijgt toegevoerd Legionellaveilig is.

FAQ uit/inklappen

Van diverse zijde hoor ik dat huishoudelijke wasmachines en vaatwasmachines aangesloten moeten worden met een controleerbare keerklep code EA. Volgens mij is een kraan met beluchter 30 cm boven de wasmachine en een kraan met beluchter boven het vloeistofniveau van een vaatwamachine voldoende. Mijn vraag is of dit voorschrift intussen is gewijzigd.

Bij onderaansluiting is een keerklep EA vereist. Bij bovenaansluiting is dit niet noodzakelijk. M.b.t. Legionellapreventie zijn er geen extra eisen.

FAQ uit/inklappen

Onze brandslanghaspels moeten worden opgenomen in een spoelprogramma volgens Waterwerkblad WB 4.5 A. Ik kan de specs niet vinden. Kunt u mij voorzien van de specificaties van dat spoelprogramma?

Er is een douche aanwezig in het gebouw welke is aangesloten (voor zover ik kan nagaan) op hetzelfde koudwaterleidingnet.

1. Hoe vaak spoelen? 1x per maand doorspoelen, 1x per kwartaal?

2. Hoeveel spoelen? hoeveel liter?

3. Wat te doen met verzegeling? Niet meer verzegelen, steeds opnieuw verzegelen? Zelf verzegelen?

4. Zijn er dan nog bordjes nodig met ''Geen drinkwater''?

5. Mag de haspel dan ook nog voor andere doeleinden worden gebruikt?

U heeft hier een zeer riskante situatie. Een douche die waarschijnlijk zelden gebruikt wordt. Als u een monster neemt zit er waarschijnlijk Legionella in.
De beste oplossing is om deze douche te verwijderen zonder dode einden achter te laten.

Indien niet mogelijk dan:
- douchekop voorzien van UV-desinfectieunit
- of installatie segmenteren, dwz aparte leiding vanaf de watermeter naar de douche met direct na de aftakking een EA-beveiliging in de hoofdleiding naar de overige tappunten. U beperkt hiermee het Legionellarisico tot een klein deel van de installatie.
-  Als er drinkwatertappunten bij zitten moet u alle tappunten wekelijks gebruiken of spoelen, behalve de brandslanghaspels. Deze moeten op < 0,15 m vanaf de aftakking van de hoofdleiding zijn voorzien van een EA-beveiligingseenheid, afsluiter ervoor verzegeld in open stand. De bedieningsafsluiter verzegeld in gesloten stand.
- Brandslanghaspels mogen dus nooit worden gebruikt (behalve bij brand), dus ook niet gespoeld. De andere tappunten moeten wekelijks worden gebruikt of gespoeld.
U kunt ook:
- de installatie segmenteren in een deel voor drinkwater en douchewater en vanaf de watermeter een aparte blusleiding naar alle bsh’s met een terugstroombeveiligingseenheid EA aan het begin.
- of de hele installatie saneren, dat lijkt me voor een enkele douche onbetaalbaar.

FAQ uit/inklappen

Ik werk bij een woonvorm voor gehandicapten. Ben daar verantwoordelijk voor het wekelijks spoelen van enkele aftappunten. Was afgelopen week ziek (maagklachten/lusteloos). Kreeg vandaag via een collega te horen dat er op het werk een goedaardige legionellavorm was ontdekt. Heeft dit verband met elkaar?

Wij zijn geen medici, dus daar mogen we geen definitieve uitspraak over doen, als u het zeker wilt weten dan moet u contact opnemen met uw huisarts.
Als hier bedoeld wordt een legionella non-pneumophila dan is de kans erg klein, dat u daar ziek van wordt. De verschijnselen horen ook niet bij Legionella (Legionella lijkt meer op een longaandoening) en als u een gezonde vrouw bent van onder de 50 en u rookt niet dan is de kans nog veel kleiner.

FAQ uit/inklappen

Is de eigenaar van een boiler met uitsluitend uittapleidingen altijd verplicht tot het maandelijks registreren van de temperatuur aan de uittapleiding? Zo ja, geld dit ook voor een keukenboiler welke 1 gootsteen voedt?

Het gaat hier om een situatie waarop 4 van het Waterleidingbelsuit op van toepassing is.

Formeel gelden voor een hoog/midden risico toepassing de regels op blz 127 van ISSO 55.1, dus maandelijks meten, etc.
Lijkt ons echter te zwaar als het alleen om uittapleidingen en 1 niet-aerosolvormend tappunt gaat.
Als de controle al meerdere maanden gedaan is en de temperatuur blijkt stabiel, dan is één controle per jaar afdoende.

FAQ uit/inklappen

Mijn moeder is pas opgenomen in het ziekenhuis met een legionellabesmetting. Mijn ouders wonen in een zeer vochtig huis. De temperatuur is meermaals boven 23 oC bij een RV van 75%. De besmetting is in huis opgedaan. Kan legionella bij deze condities ook in de 'lucht' in huis optreden?

Hoe weet u dat Legionellabesmetting in het huis is opgelopen? Hoe is dat en wie heeft dat vastgesteld?

Het is meer waarschijnlijk dat de leidingwaterinstallatie is besmet door een te hoge temperatuur van het koude water. Vochtige lucht kan geen oorzaak zijn.
Waterdamp kan geen bacterieen bevatten. Fijne  waterdruppels van de douche of plantensproeier wel.

FAQ uit/inklappen

Mag ik bij een logiesgebouw de tapwater temperatuur op 55 oC houden en gedurende elke dag net voor de piekgebruiken de temperatuur laten oplopen naar 60 oC of liefst iets meer? Het complex bestaat uit woningen zonder circulatieleiding en een appartementenblok met circulatieleiding. Beide in een vakantiepark.

Jawel, mits u dit opneemt in uw Legionellabeheersplan en dit ook in het logboek bijhoudt. De 60 oC moet minimaal 20 min worden gehandhaafd.

FAQ uit/inklappen

Binnen ons tuincentrum (dagtherapie) beschikken wij over een silo gevuld met of grond- of leidingwater. Vanuit de silo wordt de plantenkas besproeid.

1. Is het noodzakelijk dat hier monsters in het kader van legionellapreventie worden genomen?

2. Zo ja, hoe vaak?

1. Potentieel is dit een groot Legionella-risico (stilstaand water, onregelmatige verversing, hoge watertemperaturen in de zomer, aangroei van biofilm (slijmlaag) aan de wand) en een hoog-risico-doelgroep).
Als het leidingwater de waterleiding heeft verlaten en terecht is gekomen in een ander systeem, dat geen onderdeel meer vormt van de leidingwaterinstallatie, is het formeel proceswater en valt dit onder de Arbo-wetgeving.

U dient een Risicoanalyse en evaluatie uit te (laten) voeren. Daarin moet de kwetsbaarheid van de gebruikers te worden meegenomen.
Ook moet worden meegenomen of het geleverde leidingwater uit uw waterleiding wel Legionellaveilig is.  (risicoanalyse volgens ISSO 55.1)
Daaruit zullen beheersmaatregelen volgen (beheersplan). Dat zal waarschijnlijk vrij eenvoudig zijn voor deze situatie.

Bijvoorbeeld het regelmatig ledigen/reinigen/desinfecteren van de tank en slangen. U kunt er ook voor kiezen om het water niet te versproeien, zodatt er geen nevel kan ontstaan. (druppelaars of ondergronds irrigeren). In dat geval hoeft u geen maatregelen te nemen. Monstername is een controle of uw maatregelen voldoende zijn.

2. Beginnen  met 2x per jaar en vervolgens overgaan op 1 x per jaar in de zomerperiode is voldoende.

FAQ uit/inklappen

Wij zijn een instelling voor verstandelijk gehandicapten.

1. Zijn we verplicht bij een legionella besmetting < 1000 kve/l dit te melden aan ILT (Inspectie Leefomgeving en Transport, voorheen VROM-Inspectie)?

2. Zijn we verplicht bij een legionella besmetting < 1000 kve/l ouders en familieleden van clienten hierover te informeren en waarom?.

3. Is hiervoor een protocol?

4. Welke informatie moeten we dan verstrekken?

In ISSO 55.1 staat:
1. Deze overschrijding wel melden aan ILT (Inspectie Leefomgeving en Transport, voorheen VROM-Inspectie), omdat dit in het Drinkwaterbesluit staat vermeld.
2. Bij < 1000 kve/l is communicatie naar verbruikers niet nodig (mag wel)
3. Onmiddellijk beginnen met desinfectie - etc.
4. Zorg dat geen paniek ontstaat en meldt dat drinken niet gevaarlijk is en versproeien wel.
Dit alles behoort in uw legionellabeheersplan te staan.
Eventueel even overleggen met ILT (Inspectie Leefomgeving en Transport, voorheen VROM-Inspectie) en evt. GGD.

FAQ uit/inklappen

Afgedopte en niet gebruikte leidingdelen dienen op een maximale lengte van 5 maal de diameter van de hoofdleiding te zijn worden afgedopt of te voorzien van een afsluiter (volgens isso 55.1)

Volgens het waterleidingbedrijf mag dit niet, kunnen jullie me vertellen waar ik dit kan vinden dat het niet mag en waarom staat het dan in de ISSO 55.1?

U kunt altijd navragen waarop het wl-bedrijf zich baseert. In ISSO 55.1 staat ook vermeld bij voorkeur helemaal geen dode stukken.
Dus altijd proberen T-stukken weg te halen, anders T-stuk afdoppen (staat in WB 3.1). De inspecteur zal zich daarop baseren. Er staat niet bij hoe kort afdoppen, maar in ieder geval zo kort mogelijk en in ieder geval < 5D. (D = diameter aftakking).

FAQ uit/inklappen

Op een breaktank zijn wastroggen en nooddouches aangesloten. Er staat bij 'geen drinkwater'. Is dit water proceswater?

Ja, inderdaad. (zie Waterwerklad 4.2).  Er zijn echter ook breaktanks waaruit wel drinkwater wordt geleverd. Deze moeten aan strenge hygienische eisen voldoen, zoals vermeld in Waterwerkblad 4.1. Zie www.infodwi.nl.

FAQ uit/inklappen

Wie is verantwoordelijk voor de Legionellaveiligheid aan boord van een binnenvaartschip (beroepsvaart, hotelschip)?

Bij de beroepsvaart ligt de verantwoordelijkheid voor het uitvoeren van preventieve maatregelen bij de werkgever: de scheepsbeheerder of reder. Het is aan de kapitein/schipper om erop toe te zien dat zijn schip voldoende veilig is. Dit valt onder de Arbowet. In de Arbowet, via artikel 2 van toepassing op
Nederlandse schepen, is onder andere geregeld dat werknemers tijdens hun werk geen besmettelijke ziektes mogen kunnen oplopen. In de artikelen 4.85 t/m 4.102 van het Arbobesluit is dit uitgewerkt en staan de eisen die mede op legionella van toepassing zijn.

Toezicht wordt uitgeoefend door de Arbeidsinspectie (binnenvaart). Risicoanalyse, beheersplan, logboek en calamiteitenplan: Op basis van artikel 5 van de Arbowet wordt van alle zee- en binnenschepen een algemene risicoinventarisatie en -evaluatie (RI&E) gevraagd.

In Arbobeleidsregel 4.87-1 wordt aangegeven dat binnen de RI&E specifiek aandacht moet worden geschonken aan het risico van legionella. De gehele installatie wordt in kaart gebracht. Er moet een legionellabeheersplan worden gemaakt. In het bijbehorende logboek worden de uitgevoerde maatregelen, zoals desinfectie, periodiek doorspoelen van leidingen, vervangen van kritieke onderdelen, vernieuwen van filters en UV-lampen, etc. aangetekend, evenals de uitslagen van de watermonsters.

Onderdeel van het beheersplan is het calamiteitenplan, waarin staat beschreven welke actie wordt ondernomen bij een besmet watermonster en bij een legionellaziektegeval.

FAQ uit/inklappen

Wat zijn de Waterwerkbladen?

De Waterwerkbladen zijn een uitwerking van NEN 1006.  Het in de Werkbladen gestelde, moet worden beschouwd als standaardvoorwaarden waaraan leidingwaterinstallaties moeten voldoen om te worden geaccepteerd als zijnde in overeenstemming met NEN 1006. Deze norm is om een aantal redenen algemeen gehouden, onder andere met het oog op de verschillende omstandigheden waaronder waterleidingbedrijven het leidingwater leveren en de verschillen in samenstelling daarvan. Om tot een goede harmonisatie in uitvoering van de leidingwaterinstallatie te komen, wordt in Waterwerkbladen een nadere uitwerking gegeven van hetgeen in de norm in algemene zin wordt gesteld. In de Werkbladen zijn zowel bepalingen als richtlijnen opgenomen. Daarnaast zijn voor bepaalde situaties tevens aanwijzingen gegeven voor de uitvoering. De werkbladen zijn te downloaden op de site www.infodwi.nl